Ik hoor steeds meer mensen praten over een levenlang leren. Nu ken ik dat programma en deel ik de ambitie. Maar terwijl het in veel gesprekken nog gaat over het volgen van cursussen, denk ik dat onze omgeving een nieuwe houding van ons vraagt. Zowel werknemers als werkgevers zullen zich in moeten stellen op lerend werken en permanente omscholing.

Alles verandert
De houdbaarheid van kennis wordt in de eenentwintigste eeuw steeds korter door de snelheid waarmee vooral internet en ict het werk en de omgeving van de werknemer veranderen. Daarnaast doet de steeds hardere roep naar duurzaamheid en de opkomst van de economieën van Japan, India, China, Zuid-Afrika en Brazilië een stevige duit in het zakje. Onze wereld verandert, ons werk verandert. Er komt steeds meer flexibiliteit op de arbeidsmarkt en de mobiliteit neemt toe.

Loodgieter
Omscholen werd voorheen uit pure nood geboren. Na een studie psychologie, kwam ik in 1981 niet aan de bak en heb ik mij laten omscholen tot loodgieter. Een mooi, maar fysiek zwaar vak, dat ik zowaar goed onder de knie kreeg. Weer later ben ik bij Schouten & Nelissen begonnen als trainer. Juist als trainer had ik overigens de loodgieterstijd nooit willen missen. In zekere zin was ik een buitenbeentje en liep ik voorop. Ik denk dat werkgevers zich nu meer dan in het verleden moeten richten op het omscholen van hun personeel.

Werkgeversbelang
Steeds meer werkgevers zien inmiddels het belang van omscholen. Een medewerker die ‘employabel’ is, is immers per definitie flexibeler. Bedrijven moeten dus anders omgaan met hun menselijk kapitaal in de HRM-cyclus. Voorheen werd een werknemer omgeschoold bij dreigend ontslag of als de werknemer aan de top in zijn functie zat. Ik bepleit voor de toekomst een derde weg: “Permanente omscholing voor ieder!” Iedere werknemer krijgt in zijn contract een omscholingsclausule die zowel baas als medewerker ertoe verplicht permanente omscholing aan te bieden, dan wel te volgen. 

Denkfout
Met de razendsnelle marktontwikkelingen is het ongewis of je huidige functie over een paar jaar überhaupt nog bestaat. Het is een denkfout dat je geboren bent voor één beroep. Je moet - ook als je succesvol bent in je job - je permanent laten omscholen. Misschien juist dán.

Het mes snijdt aan twee kanten
Het mes van permanente omscholing snijdt dus aan twee kanten. De medewerker houdt zich aantrekkelijk voor de arbeidsmarkt. Een periode van laagconjunctuur heeft minder dreigende invloed op zijn baanzekerheid. De werkgever is er ook mee geholpen. Hij investeert niet alleen in nieuwe kennis binnen zijn bedrijf maar houdt de beweging van zijn mensen op gang. Hij kan zonder veel problemen inspelen op de markt en zijn mensen laten doorgroeien binnen óf buiten het bedrijf.   

Marcel van Bronswijk - april 2010

[ De boeken en andere producten van Thema staan garant voor persoonlijke groei en ontwikkeling. Maak ook werk van je leven! ]