ISBN: 9789058710253
Auteur:  Rik Luijmes

Doel van het spel
Dit spel is ontwikkeld om op een speelse manier zicht te krijgen op je competenties. Je kunt het spel alleen spelen of met z’n tweeën (met een collega of met je leidinggevende of coach) of met een groep of team.

Doelgroep
Het Competentiespel is geschikt voor medewerkers, managers, directies, organisatieadviseurs, loopbaanbegeleiders, studenten en coaches. Kortom, voor iedereen die zich bezighoudt met de ontwikkeling van competenties op het werk.

De spelregels
Hieronder vind je de spelbeschrijving die uitgaat van één speler. Je kunt het spel echter ook spelen met twee personen of met een team, afdeling of de organisatie als geheel.

Voorbereiding
Stap 1 - Is de vraag helder?
Stap 2 - Het functieprofiel
Stap 3 - Gebruikte omschrijvingen voor de competenties
Stap 4 - Verslaglegging

Overzichtsbord
In deze eerste fase gaat het erom een overzicht te krijgen van de competenties die je al beheerst. Enige zelfkennis heb je hier wel bij nodig. Wees eerlijk: het heeft geen zin jezelf competenties toe te delen die je niet of in onvoldoende mate hebt. Je kunt ook je collega’s, vrienden of leidinggevenden om hun mening vragen. Kies mensen waarvan je eerlijke antwoorden kunt verwachten.
Stap 1 - Overzicht krijgen
Stap 2 - Reflectie
Stap 3 - Vastleggen

Profielbord
Voor deze tweede fase heb je je functieprofiel nodig (zie voorbereiding, stap 2).
Stap 1 - Het competentieprofiel van je functie
Stap 2 - Het rangschikken van de piramide
Stap 3 - Vastleggen

Reflecteren
Sta nu stil bij datgene wat voor je ligt. Dat kun je doen door jezelf vragen te stellen. Onderstaande stappen helpen je daarbij.
Stap 1 - Relatie tussen de twee borden
Stap 2 - Plaats van de kaartjes
Stap 3 - Coachingskaarten: realiteitskaarten (star, blokkade, meetlat) en bezinningskaarten (motivatie, wens, missie).

Ontwikkelplan
Het kan zijn dat je tevreden bent met de uitslag van dit spel. Maak dan nu de einbalans op. Als je zaken echter anders wilt of moet aanpakken, kun je een ontwikkelplan maken. Gebruik hiervoor de planningskaarten (doel & plan, ondersteuning, middelen).

Nieuwe functie
Ben je er nog niet uit en zou je dingen willen veranderen die verder gaan dan het aanbrengen van enkele verbeteringen, dan is het tijd uit te zien naar een andere functie. Op basis van de competenties in de piramide en de kluis, je gezonde verstand en eventueel het advies van een loopbaanadviseur, kies je een nieuwe functie waarin je competenties optimaal tot hun recht komen.
Als je het profiel van je nieuwe functie bij de hand hebt, pak het er dan bij. Kun je daar moeilijk aankomen, maak dan zelf een inschatting van de benodigde competenties.
Stap 1 - Het competentieprofiel van je nieuwe functie
Stap 2 - Plaats van de kaartjes
Stap 3 - Planningskaarten
Stap 4 - Vastleggen

Evaluatie
Gebruik tot slot de Balanskaart om de eindbalans op te maken. Met deze kaart vraag je je af hoe het staat met de mate van evenwicht, balans en harmonie. Er zijn drie deelgebieden waar je bij stil kunt staan: kunnen en willen, werk en privé, verleden en toekomst.

Spelsuggesties
Je kunt het Competentiespel in je eentje spelen, maar ook met z’n tweeën. In dit laatste geval is de tweede speler bijvoorbeeld een collega, leidinggevende, coach of loopbaanadviseur. Deze persoon kan je helpen in je denkproces en weergeven wat opvalt. Een ander voordeel om het spel met z’n tweeën te spelen, is dat de ánder de kaartjes voor jou op het overzichtsbord legt. Je kunt de manier waarop iemand anders je ziet, gebruiken om tot een beter (of completer) zelfbeeld te komen.

Afdeling of team
Een afdeling of team kan ook met het spel aan de slag. Wanneer iedere werknemer een overzicht maakt van zijn of haar competenties, worden de sterke kanten van de groep zichtbaar. Op basis hiervan kun je taken bijstellen en afspraken herzien. Iedereen zal competenties in het vakje ‘meerwaarde’ of ‘excellerend’ hebben. Als bekend is welke competenties dat zijn, kan beter gebruik gemaakt worden van ieders kwaliteiten. Door het spel met je team of afdeling te spelen, krijg je ook zicht op de nog te ontwikkelen competenties. Plannen over begeleiding, opleiding of coaching zijn dan makkelijker te maken. Misschien zijn collega’s verrast als ze horen dat iemand voor bepaalde competenties passie voelt, waar anderen alleen weerzin voelen.
Wanneer de competenties van de afdeling als geheel in kaart zijn gebracht, kun je eventuele problemen bespreken. Waar zijn wij als afdeling goed in? Wat willen we ontwikkelen? Wat vraagt men van ons? Waarin zijn wij vastgeroest? Wat blokkeert ons om succesvol te zijn? Waarin zijn we sterk? Et cetera.

Waarom heb je dit spel ontwikkeld?
Het spel is gemaakt omdat het bij competenties om concreet gedrag gaat. Niet opschrijven, maar met elkaar praten over concreet gedrag. Werken met compententies kan leiden tot technisch, afstandelijk scoren van gewenst gedrag. Het Competentiespel maakt werken met competenties persoonlijk en levendig.

Door welke werkvorm heb je je laten inspireren?
Door het SNCM Model en door Peter Gerrickens.

Hoe onderscheidt het Competentiespel zich van andere spellen?
Het Competentiespel geeft aandacht aan de persoon èn aan de organisatie. De speler krijgt inzicht in eigen kunnen en daarnaast is er de confrontatie met het functieprofiel waardoor helder wordt in welke mate er een match is tussen de persoon en het profiel.  

Wat levert het Competentiespel op?
Het spel leert je na te denken over je competenties. Het is zinvol het spel elk jaar te spelen als een soort check: doe ik nog wat ik wil doen? Hoe ontwikkel ik mij?

Terug naar Het competentiespel