Rennen vliegen vallen en weer opstaan

Een blog over het nut van vertragen

Te druk

Soms kan ik zo overweldigd raken door alles wat ik op een dag wil doen, dat er helemaal niets meer uit mijn handen komt. Ik beland dan in een soort freeze-stand en kan alleen nog maar denken aan wegkruipen onder een dekentje in de hoek van de bank.

Is dit herkenbaar voor je? Zijn jouw dagen soms ook zo vol dat je het gevoel hebt in een intercity te zitten die maar doordendert, zonder tussenstation om even op adem te komen? Maar van al dat rennen en vliegen val je vroeg of laat om, en het opkrabbelen wordt elke keer zwaarder. Spoiler voor de oplossing: zonder genoeg rust laad je je batterij niet meer tot 100% op, maar telkens een beetje minder! Vergelijk het met een smartphone waarvan de batterij steeds sneller leegloopt naarmate die ouder wordt. Zo houd je steeds minder energie over om op te krabbelen, en wordt herstellen steeds moeilijker.

Meer tijd is niet de oplossing

Waarschijnlijk heb jij, net als ik, allerlei logische verklaringen en plausibele excuses om 25 uur in een dag te willen proppen. Maar meer uren in een dag zijn niet de oplossing. En de (foute) grap is: met internet, smartphones, e-mails en AI zou je denken dat je veel meer vrije tijd overhoudt. Maar in de praktijk is dat niet het geval. Waarom? Omdat technologie wel tijdwinst belooft, maar vooral zorgt voor afleiding. Daarnaast biedt het je oneindig meer mogelijkheden, en daarmee groeit ook je todo-lijst én de lat van je verwachtingen. Met andere woorden: wat je aan tijd wint, vul je moeiteloos op met… nog meer werk. We willen meer presteren in dezelfde tijd. En ja, dat zorgt voor extra druk. Zelfs als je werk je passie is.

Wist je dat…

80% van je to-do’s waarschijnlijk géén hoognodige bloedspoed heeft, en dus ook morgen (of helemaal niet door jou) gedaan kan worden?

80% van de e-mails die je ontvangt geen directe actie vereisen of écht waardevolle informatie bevatten?

Slechts 20% van je tijd verantwoordelijk is voor 80% van je geluksgevoel?

Kortom: het grootste deel van je dag besteed je aan dingen die niet écht het verschil maken voor je geluk. #nadenkertje

Rennen, vliegen en… vertragen

Als ik bij mezelf die freeze-vibe signaleer, weet ik dat ik overweldigd ben. Meestal komt dat door mijn eigen to-do’s en de lange lijst met verwachtingen. Wat ik dan doe? Niets. Ik vertraag, letterlijk, tot bijna stilstand, en richt mijn aandacht op mijn lichaam. Pas dan merk ik dat mijn ademhaling ergens hoog in mijn borstkas zit, mijn buik gespannen voelt en mijn hoofd tolt van de overprikkeling. Ik weet op dat moment ook niet meer welk item op mijn waslijst prioriteit heeft.

Om uit die freeze-stand te komen, schakel ik terug naar een lagere versnelling van mijn ademhaling. Ik verwacht niet dat die meteen perfect in zen-modus onderin mijn buik belandt, maar wél dat hij iets vertraagt en verdiept. Die nuance alleen al maakt het verschil. Het geeft mijn brein het signaal dat de acute dreiging (van een te hoge lat, te veel moeten, te veel tegelijk) voorbij is. Daardoor kan mijn lijf weer ontspannen.

Vaak helpt het al om vijf minuten met mijn ogen dicht en mijn handen op mijn buik bewust te ademen. Daarna stel ik mezelf de vraag: ‘Wat moet er nú gedaan worden?’

Gek genoeg komt het antwoord dan vaak moeiteloos in mijn gedachten. En de kans is groot dat ik ineens ook de relativiteit inzie van het merendeel (ik gok 80%) van de actiepunten op mijn lijst.

Waar besteed jij 80% van je tijd aan?

Vertragen doe ik soms ook letterlijk: langzamer lopen, rustiger thee zetten, of minder gehaast eten (die laatste blijft een uitdaging). Ook helpt het om te stoppen met het eeuwige multitasken, wat ironisch genoeg je productiviteit juist met wel 40% kan verlagen.

Het is net als met autorijden: hoe vaker je dat terugschakelen oefent, hoe makkelijker het wordt om uit die drukte te stappen. Het helpt je prioriteiten scherper te zien en creëert ruimte voor focus en creativiteit. Bovendien krijgen je body en mind de kans om volledig op te laden, waardoor je uiteindelijk effectiever én gelukkiger bent. En je batterij (en ik gok jij ook) veroudert daardoor minder snel.

Conclusie: niet méér tijd maar minder doen is de oplossing voor die eindeloze lijstjes. Stel jezelf regelmatig de vraag: Waar besteed ik 80% van mijn tijd aan? Zorgt dat voor 20% van mijn geluk, of kan ik dat percentage verhogen door vaker oplaadmomenten in te lassen?

Next level reset

In het boek ‘Har(d)t voor jezelf’ staat het levenswiel afgebeeld. Dit is een geweldige tool die verder gaat dan mindfulness en vertragen. Het nodigt uit om je leven in verschillende categorieën te verdelen (zoals gezondheid, werk, relaties, zingeving en ontspanning) en te reflecteren op de balans daartussen. Door elk onderdeel een score te geven, zie je in één oogopslag waar je energie weglekt en waar ruimte is voor groei. Download het levenswiel hier. 

Een andere reflectiemethode die dit boek aanreikt, zijn de vijf spijtbetuigingen van Bronnie Ware. Deze komen voort uit haar werk als palliatief verpleegkundige, waarin ze mensen in hun laatste levensfase begeleidde. Een van de meest gehoorde vormen van spijt? ‘Ik wou dat ik de moed had om mijn eigen leven te leiden, in plaats van het leven dat anderen van me verwachten.’ Deze inzichten helpen je om je keuzes te toetsen aan wat er écht toe doet, om helderheid te krijgen in alle chaos van verwachtingen en zelfopgelegde to-do’s. Niet pas aan het eind van je leven, maar juist nu.

Meer easy tips & tools

Wil je meer praktische tips en handvatten, én gewoon een heerlijke roman om je in te verliezen (lees: mee op te laden)? Check het boek ‘Har(d)t voor jezelf’. Dit is niet alleen een roman, maar ook een informatief boek boordevol tips voor meer balans in je leven. Deze combinatie van fictie en non-fictie in één boek is uniek in Nederland.

Enne (note to self): weet dat het na het lezen van dit boek gedaan is met die logische verklaringen en plausibele excuses om je agenda te vol te blijven proppen. 

- Deze blogpost is geschreven door Esmir van Wering, medeauteur van het boek Har(d)t voor jezelf.