Filosofie van de zelfstandige mens

Wat betekent het om vrij en zelfstandig te leven in een wereld waarin oude zekerheden verdwijnen?

Onze ideeën over vrijheid, democratie en mensenrechten zijn geworteld in een revolutionair mensbeeld dat tijdens de Verlichting ontstond: dat van de zelfstandige mens. Een mens die zelf denkt en oordeelt, die zijn leven niet laat bepalen door een hogere macht. In Filosofie van de zelfstandige mens laat Jabik Veenbaas zien hoe dit mensbeeld vorm kreeg bij Verlichtingsdenkers als John Locke, Adam Smith en Immanuel Kant en hoe Charles Darwin onze plaats in de wereld opnieuw bepaalde.

Vanuit dit idee van de zelfstandige mens onderzoekt Veenbaas de grote vragen van het moderne bestaan. Kunnen we zonder religie een overtuigende moraal ontwikkelen? Wat vraagt zelfstandigheid van ons als burger? Waarom zijn democratie en mensenrechten onlosmakelijk verbonden met respect voor de autonomie van ieder mens? Hoe geven we vrijheid vorm zonder te vervallen in vrijblijvend individualisme? En wat betekent dit mensbeeld voor onze omgang met de natuur, lijden en dood, voor geluk en zingeving?

Filosofie van de zelfstandige mens is een toegankelijk en prikkelend pleidooi voor vrijheid zonder vrijblijvendheid, en voor een samenleving waarin zelfstandigheid burgers met elkaar verbindt.

Jabik Veenbaas is filosoof, auteur en vertaler. Hij schreef onder andere De Verlichting als kraamkamer (2013, shortlist Socratesbeker) en Meer dan mooie woorden (2025). Hij vertaalde tal van filosofische werken, onder meer van Verlichtingsdenkers als Kant, Pain, Smith, Lamettrie en Burke.