Mogen we nog een beetje leven?

Humanisme onder druk in een tijd van afbrokkelende mensenrechten

We leven in een tijd waarin de universele mensenrechten niet alleen minder worden nageleefd, maar zelfs steeds minder met de mond worden beleden. In dit essay gaat Arnon Grunberg op zoek naar de wortels van het humanisme en komt uit bij Jezus’ Bergrede. Hoewel hij de aantrekkingskracht ervan begrijpt, observeert hij ook dat deze leer vanaf het begin weerstand opriep – en misschien wel te veel van de mensen vroeg.

Hoeveel gelijkwaardigheid kan de mens werkelijk verdragen?

Ook de Trump-revolutie – die niet uitsluitend in Amerika woedt – kan als een antwoord worden gezien op de ethische opdracht tot liefde voor alle volkeren van de wereld: ‘Wij kunnen het universalisme niet meer verdragen, wij willen eerst.’ Deze gemoedstoestand moet begrepen en misschien zelfs geaccepteerd worden voordat we een nieuw antwoord op de vraag kunnen formuleren: hoeveel gelijkwaardigheid verdraagt de mens? Als iedereen als eerste wil, welke plek is er dan nog voor de laatsten?