Je geluk hangt niet af van je gewicht

Gedragstherapeut en schrijver Liselotte Delwel worstelde van jongs af aan met haar gewicht en zelfbeeld. Inmiddels weet ze dat haar levensvreugde niet wordt bepaald door het getal op de weegschaal.

‘Die putjes in mijn dijen, ik vind ze niet fijn, maar ik steek mijn energie liever in andere zaken.’

Ik was 10 jaar oud toen ik voor het eerst aan de lijn ging. Ik was altijd zwaarder dan mijn vriendinnetjes en hoewel ik daar nooit heftig mee gepest werd, viel het wel op. Ik was degene die veel leuke kleding niet kon dragen, die met paardrijden niet op de kleine pony’s kon en zich ongemakkelijk voelde in haar badpak. Zij waren de meisjes in bikini, die aandacht kregen van jongens en bij hen achter op de fiets mochten springen. Ik wilde net zo slank zijn als zij en maakte een plan: in een boekje schreef ik op wat ik die dag mocht eten en daar zou ik me dan aan houden. Het lukte alleen niet zo goed, en dan werd ik weer heel kwaad op mezelf. Ik zal niet zeggen dat ik een eetstoornis had, maar ik was wel constant bezig met mijn gewicht. Eén keer heb ik zelfs geprobeerd om mijn vinger in mijn keel te steken – gelukkig tevergeefs.’ 

‘Slank was goed en dik was slecht’

SLAGROOM UIT DE SPUITBUS ‘Een van mijn favoriete, maar ook pijnlijke herinneringen is die aan mijn moeder, die de keukendeur dichtdoet en mijn zus en mij dan stiekem slagroom uit de spuitbus voert. Heel lief bedoeld, maar zo kreeg ik wel langzaam maar zeker het idee dat het goed is om stiekem te eten. Ook dacht ik dat het normaal was om te lijnen, want dat deed mijn moeder ook altijd. Het zijn die kleine dingetjes – een opa of oma die je in je vetrolletjes knijpt en zegt dat je weleens mag afvallen – die je vormen. En in de puberteit werd mijn zelfbeeld er niet beter op. Hoewel ik het prima deed op school, genoeg vrienden had en leuke dingen deed, voelde ik me toch rot over mijn lichaam. Ik bleef me maar vergelijken met anderen, in de overtuiging dat slank goed was, en dik slecht. Ik liet mijn waarde afhangen van hoe zwaar ik was en droeg mijn broek liever tot hij uit elkaar viel dan dat ik de confrontatie in het pashokje aanging. Het drama van een nieuwe broek kopen kon mijn dag totaal verpesten.’

HAAT-LIEFDEVERHOUDING ‘Het erge is dat mijn verhaal helemaal niet uitzonderlijk is. De meeste vrouwen zullen zich erin herkennen. De relatie met eten is voor veel mensen een levenslange haat-liefdeverhouding, en het streven naar het “ideale gewicht” kan alles overschaduwen. Ik ben echt niet de enige die vol walging voor de spiegel heeft gestaan, haar lichaam hatend omdat het maar niet doet wat zij wil: slank worden. Die zichzelf het leven zuur maakte door te zeggen dat ze aan de lijn moest, vervolgens een pak koekjes leeg te eten, zich verschrikkelijk schuldig te voelen en een nóg lager zelfbeeld te krijgen. Om die onvrede niet te voelen nam ik mijn toevlucht tot controle en vermijding. Óf ik kocht maar weer eens een nutteloos sportschoolabonnement, óf ik liep met een grote boog om de spiegel en de weegschaal heen. Maar de jaren verstreken en er veranderde niets, tot zich een besef aandiende. Namelijk: als ik de moeizame relatie met mijn uiterlijk en gewicht controleer of vermijd, probeer ik in feite iets uit de weg te gaan dat ik de rest van mijn leven zal blijven tegenkomen. Ging ik mezelf voorgoed in de gevangenis zetten, of gaf ik mezelf de vrijheid om het leven op dit vlak moeilijk te vinden? Kon ik mezelf misschien vergeven voor de dingen die ik deed en accepteren wie ik ben, mét alle onderdelen die ik liever niet zou willen hebben?’

‘Kan het alsjeblieft wat minder over uiterlijk gaan?’

DE REGELS DOORBREKEN ‘Een belangrijke stap op de weg naar acceptatie is zelfcompassie, ontdekte ik. Als ik al die jaren maar wat liever voor mezelf was geweest, had ik me een stuk gelukkiger gevoeld. En wat was nou eigenlijk het probleem? Ik had een leuk leven, een partner die me mooi en aantrekkelijk vond, vrienden die ook niet allemaal superslank waren – waarom bleef ik mezelf straffen, dat zogenaamde schoonheidsideaal nastreven en mijn geluk daarvan afhankelijk maken? Zo wilde ik niet meer leven, besloot ik. Ik hou te veel van eten en wil daar gewoon van kunnen genieten. Die putjes in mijn dijen, ik vind ze niet fijn, maar ik steek mijn energie liever in andere, belangrijker zaken, zoals werk, liefde en verbinding. Dát zijn de dingen waar ik echt blij van word. En door te focussen op wat er daadwerkelijk toe doet, is mijn gewicht meer op de achtergrond geraakt. Ik ben bewust gaan kijken naar mijn patroon, naar de momenten van controle en vermijding, en ben daar flexibiliteit en lichtheid gaan creëren. Als ik toch dat koekje heb genomen terwijl ik het niet van plan was, geef ik mezelf de ruimte: morgen is er weer een dag. Ik laat me geen schuldgevoel meer aanpraten door mijn verstand of geef het de middelvinger door nóg een koekje te pakken. De negatieve gedachten over mezelf kan ik niet voorkomen, maar ik kan wel de regels doorbreken en er vrolijker mee omgaan. Natuurlijk zijn er nog dagen dat ik het lastig vind, bijvoorbeeld als ik terugkom van vakantie en mijn kleding weer strakker zit. Dan voel ik me oncomfortabel in mijn lichaam, probeer ik minder te snacken en gezonder te eten. Maar als ik vervolgens in een restaurant vijf in plaats van drie gangen bestel, neem ik mezelf dat niet kwalijk. Ik maak die keuze bewust, sta er ook echt achter en geniet van elke hap.’

VOOR DE SPIEGEL ‘Ik ben blij dat een beweging als #BodyPositivity steeds meer in opkomst is. Maar voor de spiegel staan en tegen jezelf zeggen: “Ik vind je mooi”, dat werkt voor veel mensen niet. Het kost een hoop energie, maar verandert niet dat je bepaalde dingen aan jezelf nu eenmaal níét mooi vindt. Je kunt dat beter gewoon accepteren in plaats van de inhoud van je gedachten te willen sturen. Als ik nu voor de spiegel sta, denk ik: het is wat het is, en ik heb wel leukere dingen aan mijn hoofd dan hoe ik eruitzie. Het getal op de weegschaal is maar een bijkomstigheid. Kan het alsjeblieft wat minder over uiterlijk gaan en wat meer over de dingen waarmee we het leven kleur geven? Voor mij betekent dat: voor mezelf zorgen, me richten op mijn waarden en de dingen doen die ik belangrijk vind, zoals mensen coachen, gezond zijn en een fijne relatie hebben. En ja, niet zwaarder worden dan waar ik me prettig bij voel, is ook een van mijn waarden. Maar genieten van eten net zo goed.’

Liselotte Delwel schreef o.a. het boek Omarm je lijf. Géén dieetboek, maar een gids met handige tips en tricks om je eetpatroon onder de loep te nemen, je lichaam te accepteren en het leven te leiden waar je diep vanbinnen naar verlangt. Ongeacht welk gewicht of (eet)gedrag daarbij hoort. 

- Dit is een artikel uit de luxueuze bookazineserie: Vandaag nog... en anders morgen!